Een bijzondere ontmoeting met Kirby’s langsteelgraafwesp

Een insect dat als ‘zeer zeldzaam’ te boek staat twee keer in een week tegenkomen, dat is toch best bijzonder. En dan ook nog op twee heel verschillende plaatsen: Natuurgebied Schulensbroek én bovenop de Teutheuvel bij Zonhoven. Het ging hier om de zogenaamde Kirby’s langsteelgraafwesp, een lange naam voor een insect met een evenzo lang lichaam. Als je het over een wespentaille hebt spant deze Kirby namelijk de kroon.

Kirby’s langsteelgraafwesp (Prionyx kirbii) is een bijzondere graafwesp die oorspronkelijk vooral in Zuid-Europa voorkomt, maar inmiddels ook in Nederland en België wordt gevonden. In 2019 werden de eerste exemplaren aangetroffen op de Brunsummerheide, waarschijnlijk aangetrokken door de steeds warmere zomers.

Bij de tweede ontmoeting zag ik een vrouwtje die bezig was haar nest in de grond te verfraaien. Je ziet het op bijgaand filmpje. De larven in het nest staan op een strikt dieet van verlamde sprinkhanen, die door hun moeder het nest in worden gesleept. Onderzoekers ontdekten dat ze soms zelfs sprinkhanen stelen van andere graafwespen. Dit gedrag heet kleptoparasitisme, dat je het maar even weet.

En die Kirby? De naam is een eerbetoon aan William Kirby (1759–1850). Deze Engelsman was predikant én natuuronderzoeker en geldt als een van de belangrijke grondleggers van de entomologie.